dr n. med. Marek Modrzyński
specjalista laryngolog; specjalista alergolog

NA TEJ STRONIE WAŻNE INFORMACJE OGÓLNE
- NA NASTĘPNEJ KONKRETNIE O LECZENIU -  

Jak powstaje chrapanie ?

    Chrapanie powstaje najczęściej na skutek drgania wiotkiej części podniebienia i języczka (stanowiącego jego zakończenie). W czasie snu  mięśnie podniebienia miękkiego rozluźniają się, język zapada do tyłu, a usta otwierają przez co dochodzi do zwężenia przestrzeni gardła. Zwężenie to sprawia, że powietrze z trudem przeciska się dalej, wiruje i wywołuje znany, charakterystyczny efekt dźwiękowy.

NORMA

CHRAPANIE

BEZDECH

  
Czasami dodatkowo dochodzić może do zwężenia dróg oddechowych poprzez zapadający się język - jest to możliwe zwłaszcza u osób z nadwagą, u których w rejonach nasady języka gromadzić się może w dużej ilości tkanka tłuszczowa - widać to na schemacie poniżej


 

Dlaczego chrapią tylko niektóre osoby ?

    Chrapanie ma z reguły określone przyczyny, które poddają się leczeniu. Najczęstsze z nich to zaburzenia drożności nosa (przerost małżowin nosowych, polipy nosa, alergia) a także przerost struktur anatomicznych w obrębie gardła środkowego, które prowadzą przez to do jego zwężenia (powiększenie migdałków podniebiennych, języczka, łuków podniebienno językowych i podniebienno-gardłowych, nasady języka).
    Bardzo ważną przyczyną chrapania jest współistniejąca nadwaga oraz spożywanie niektórych leków (w tym nasennych !) i alkoholu bezpośrednio przed snem.

Tak wygląda normalne, "prawidłowe" gardło
(powietrze może przepływać bez kłopotu do dalszych części dróg oddechowych)

Czy chrapanie prowadzi do niekorzystnych następstw ?

    Większość osób chrapiących to ludzie zdrowi, którzy uprzykrzają jedynie sen innym. Choć jednak z reguły chrapanie jest problemem większym dla otoczenia niż samego chrapiącego, to bardzo często może być ono składową jednostki chorobowej określanej jako obturacyjny bezdech senny.

Tak wygląda gardło u osoby z obturacyjnym bezdechem sennym - języczek i łuki są znacznie przerośnięte, a ich wibracja podczas snu to właśnie chrapanie

   Co to jest obturacyjny bezdech senny i czy warto się nim przejmować ?

Podstawowym objawem obturacyjnego bezdechu sennego jest głośne, nieregularne chrapanie z okresami zatrzymania oddechu. Zwiotczałe mięśnie gardła, podniebienia miękkiego i łuków podniebiennych zapadają się tak głęboko, że w fazie wdechu zamykają dopływ powietrza do płuc. Okresy względnej ciszy odpowiadają wtedy bezdechom, natomiast głośne dźwięki występują w momencie przywrócenia oddychania. Sen osoby z bezdechami sennymi jest z reguły niespokojny i przerwany krótkimi wybudzeniami, których chory może nie być wcale świadomy. Bezdechom sennym mogą towarzyszyć uczucie duszności, kołatanie serca i wzmożone pocenie. Chory niekiedy zrywa się w nocy przestraszony z uczuciem duszenia. W tej sytuacji sen nie przynosi odpoczynku - chory budzi się zmęczony i ma problemy ze wstawaniem. W ciągu dnia pojawia się uczucie zmęczenia, zaburzenia  pamięci, koncentracji i uwagi.

Chorzy na obturacyjny bezdech senny wskutek niewyspania w nocy bardzo łatwo zasypiają w nieodpowiednich miejscach i sytuacjach, przez co bywają częstymi sprawcami wypadków komunikacyjnych. Brak snu powoduje także zmniejszenie efektywności pracy, a nawet czasem jej utratę. Może być również sprawcą zaburzeń stanu emocjonalnego - lęku, depresji, drażliwości, a w związku z tym także konfliktów rodzinnych i zawodowych.
Około połowa chorych na obturacyjny bezdech senny ma nadciśnienie tętnicze. Przerwy w oddychaniu powodują głębokie niedotlenienie, które jest przyczyną zaburzeń rytmu serca, niekiedy bardzo groźnych. Niedotlenienia związane z bezdechami mogą nasilać niedokrwienie mięśnia sercowego i być przyczyną zawału serca. Chorobie często towarzyszy cukrzyca i inne zaburzenia hormonalne, powodujące m.in. brak potencji seksualnej czy nocne oddawanie moczu.
Często obturacyjny bezdech senny jest "dostrzegany" dopiero wówczas, gdy wystąpią jego najczęściej bardzo poważne następstwa, takie jak np. udar, nadciśnienie, groźne zaburzenia rytmu serca, choroba wieńcowa, a nawet zawał.

Ze względu na różne przyczyny, strategia leczenia chrapania ustalana jest bardzo indywidualnie

ZOBACZ CO MOŻNA ZROBIĆ